Málsmeðferð við mati á tjóni

Í dómnum er oft að finna fyrirmæli um að einn aðilanna greiði skaðabætur sem ríkið ákveður. Aðilar að málsmeðferðinni eru þannig á grundvelli nýrrar málsmeðferðar, nefnilega málsmeðferðar skaðabótamatsins. Hins vegar eru aðilar ekki aftur á torginu. Reyndar má líta á málsmeðferðina á tjónamati sem framhald aðalmeðferðar sem miðar eingöngu að því að ákvarða tjónatriðin og umfang bótanna sem greiða skal. Málsmeðferð þessi getur til dæmis varið hvort ákveðinn tjónaliður sé hæfur til bóta eða að hve miklu leyti bótaskyldan er skert vegna aðstæðna af hálfu tjónþola. Að þessu leyti er tjónamatsferlið frábrugðið aðalmeðferðinni, að því er varðar ákvörðun grundvallar ábyrgðar og þar með úthlutun bóta.

Málsmeðferð við mati á tjóni

Ef grundvöllur skaðabótaábyrgðar í aðalmeðferð málsins hefur verið staðfestur, geta dómstólar vísað aðilum til málsmeðferðar skaðabótamats. Slík tilvísun tilheyrir þó ekki alltaf möguleikum dómara við aðalmeðferð málsins. Grunnreglan er sú að dómarinn verður í meginatriðum að meta tjónið sjálft í dómnum þar sem honum er gert að greiða bætur. Aðeins ef tjónamatið er ekki mögulegt í aðalmeðferðinni, til dæmis vegna þess að það varðar framtíðartjón eða vegna þess að frekari rannsóknar er krafist, getur dómari í aðalmeðferðinni vikið frá þessari meginreglu og vísað aðilum til tjónamatsferlisins. Að auki getur tjónamatið aðeins átt við lagalegar skyldur til að greiða skaðabætur, svo sem sjálfgefið eða skaðabætur. Þess vegna er tjónamatið ekki mögulegt þegar kemur að skyldu til að greiða skaðabætur sem stafa af löggerningi, svo sem samningi.

Það eru nokkrir kostir við möguleikann á aðskildri en síðari skaðamatsaðferð. Reyndar gerir klofningurinn á milli aðal og eftirfarandi skaðamatsaðferðar mögulegt að ræða fyrst um skaðabótaskyldu án þess að þurfa einnig að taka á umfangi tjónsins og verða fyrir verulegum kostnaði til að rökstyðja það. Þegar öllu er á botninn hvolft er ekki hægt að útiloka að dómari muni hafna bótaskyldu gagnaðila. Í því tilfelli hefði umræða um umfang tjónsins og kostnað vegna þess verið til einskis. Að auki er hugsanlegt að aðilar nái í kjölfarið samkomulagi utan dómstóla um fjárhæð bóta, ef ábyrgð hefur verið ákvörðuð af dómstólnum. Í því tilfelli er kostnað og áreynsla matsins hlíft. Annar mikilvægur kostur fyrir álitsbeiðanda liggur í fjárhæð málskostnaðar. Þegar álitsbeiðandi í aðalmeðferð málshöfðun eingöngu rekur mál vegna skaðabótaábyrgðarinnar er kostnaður við málsmeðferðina jafnaður við kröfu um óákveðið gildi. Þetta leiðir til lægri kostnaðar en ef strax var krafist verulegs bóta í aðalmeðferðinni.

Þrátt fyrir að líta megi á tjónamatsferlið sem framhald aðalmeðferðar ætti að hefja það sem sjálfstæð málsmeðferð. Þetta er gert með því að þjónusta tjónayfirlitið gagnaðila. Taka verður tillit til lagaskilyrðanna sem einnig eru sett á stefnda. Efni innihalds, tjónatilkynningin felur í sér „gang tjónsins sem krafist er gjaldþrotaskipta fyrir, er tilgreint í smáatriðum“, með öðrum orðum yfirlit yfir tjónatriðin sem krafist er. Í meginatriðum er engin þörf á að krefjast greiðslu bóta eða tilgreina nákvæma upphæð fyrir hvern tjónhlut. Þegar öllu er á botninn hvolft verður dómarinn að meta sjálfstætt tjónið út frá meintum staðreyndum. Hins vegar verður að tilgreina forsendur kröfunnar í tjónayfirlýsingunni. Tjónayfirlitið sem er samið er í grundvallaratriðum ekki bindandi og það er mögulegt að bæta við nýjum hlutum jafnvel eftir að tjónayfirlýsingin hefur verið borin fram.

Frekari gangur tjónamatsferlisins er svipaður og venjulegur dómstólsmeðferð. Til dæmis er einnig um venjulega breytingu á niðurstöðu að ræða og skýrslutöku fyrir dómi. Einnig er hægt að biðja um sönnunargögn eða skýrslur sérfræðinga við þessa málsmeðferð og dómsmálskostnaður verður innheimtur að nýju. Nauðsynlegt er að stefndi stofni aftur lögfræðing í þessum málum. Ef varnaraðili kemur ekki fram við tjónamat málsmeðferðar, má veita vanskil. Þegar kemur að endanlegum dómi, þar sem hægt er að fyrirskipa að greiða alls konar bætur, gilda líka venjulegu reglurnar. Dómurinn í málsmeðferðinni við tjónamat veitir einnig aðfararhæfan titil og hefur þær afleiðingar að tjónið hefur verið ákveðið eða gert upp.

Þegar kemur að tjónamatsferlinu er ráðlegt að ráðfæra sig við lögfræðing. Þegar um er að ræða stefnda er þetta jafnvel nauðsynlegt. Þetta er ekki skrítið. Þegar öllu er á botninn hvolft er kenningin um tjónamat mjög víðtæk og flókin. Ertu að fást við tapsáætlun eða viltu fá frekari upplýsingar um tjónamatið? Vinsamlegast hafðu samband við lögfræðinga Law & More. Law & More lögfræðingar eru sérfræðingar í málsmeðferðarlögum og mati á tjóni og eru ánægðir með að veita þér lögfræðilega ráðgjöf eða aðstoð meðan á málsmeðferð stendur.

Deila