Hollensk lög um eftirlit með trúnaðarskrifstofum

Nýja breytingin á eftirlitslögum hollensku trúnaðarskrifstofanna og veitingu lögheimilis plús

Undanfarin ár hefur hollenski trúnaðargeirinn orðið að mjög eftirlitsskyldum geira. Trúnaðarskrifstofur í Hollandi eru undir ströngu eftirliti. Ástæðan fyrir þessu er sú að eftirlitið hefur á endanum skilið og áttað sig á því að fjárvörsluskrifstofur eru í mikilli hættu á að lenda í peningaþvætti eða eiga viðskipti við sviksama aðila. Til þess að geta haft eftirlit með trúnaðarskrifstofum og stjórnað geiranum tóku hollensku lögin um eftirlitsskrifstofur (Wtt) gildi árið 2004.

Á grundvelli þessa lög, þurfa trúnaðarskrifstofur að uppfylla nokkrar kröfur til að geta sinnt starfsemi sinni. Nýlega var samþykkt enn ein breytingin á Wtt sem tók gildi 1. janúar 2019. Þessi lagabreyting felur meðal annars í sér að skilgreining á veitanda lögheimilis samkvæmt Wtt hefur orðið víðtækari.

Vegna þessarar breytingar falla fleiri stofnanir undir gildissvið Wtt, sem getur haft miklar afleiðingar fyrir þessar stofnanir. Í þessari grein verður gerð grein fyrir því í hverju breytingin á Wtt felst að því er varðar veitingu lögheimilis og hverjar hagnýtar afleiðingar breytingarinnar eru á þessu sviði.

1. Bakgrunnur eftirlitsskyldu hollensku trúnaðarskrifstofunnar

 Trúnaðarskrifstofa er lögaðili, fyrirtæki eða einstaklingur sem, í fagi eða viðskiptum, veitir eina eða fleiri trúnaðarþjónustu, með eða án annarra lögaðila eða fyrirtækja. Eins og nafn Wtt gefur til kynna eru trúnaðarskrifstofur háðar eftirliti. Eftirlitsvaldið er hollenski seðlabankinn. Án leyfis frá hollenska seðlabankanum er trúnaðarskrifstofum ekki heimilt að starfa frá skrifstofu í Hollandi.

Wtt felur meðal annars í sér skilgreiningu á trúnaðarskrifstofu og kröfum sem trúnaðarskrifstofur í Hollandi verða að uppfylla til að fá leyfi. Wtt flokkar fimm flokka traustþjónustu. Félög sem veita þessa þjónustu eru skilgreind sem trúnaðarskrifstofa og þurfa leyfi skv. Þetta varðar eftirfarandi þjónustu:

• að vera stjórnarmaður eða félagi lögaðila eða fyrirtækis;
• veita heimilisfang eða póstfang ásamt því að veita viðbótarþjónustu (veita lögheimili plús);
• nýta sér rásafyrirtæki í þágu viðskiptavinarins;
• að selja eða miðla í sölu lögaðila;
• starfa sem fjárvörsluaðili.

Hollensk yfirvöld hafa haft ýmsar ástæður fyrir því að innleiða Wtt. Fyrir innleiðingu Wtt hafði fjárvörslugeirinn ekki eða varla verið kortlagður, sérstaklega hvað varðar stóran hóp smærri trúnaðarskrifstofa. Með því að innleiða eftirlit væri hægt að ná betri sýn á traustsviðið.

Önnur ástæðan fyrir innleiðingu á Wtt er sú að alþjóðlegar stofnanir, eins og Financial Action Task Force, bentu á aukna hættu á því að trúnaðarskrifstofur tækju þátt í, meðal annars, peningaþvætti og skattsvikum. Samkvæmt þessum samtökum var heilindisáhætta í traustageiranum sem þurfti að gera viðráðanleg með reglugerð og eftirliti. Þessar alþjóðlegu stofnanir hafa einnig mælt með ráðstöfunum, þar á meðal meginreglunni um að þekkja þinn-viðskiptavin, sem einblínir á óspillanlegan viðskiptarekstur og þar sem trúnaðarskrifstofur þurfa að vita við hverja þær eiga viðskipti. Ætlunin er að koma í veg fyrir að viðskipti séu stunduð við sviksama eða glæpaaðila.

Síðasta ástæðan fyrir innleiðingu Wtt er sú að sjálfseftirlit með tilliti til trúnaðarskrifstofa í Hollandi var ekki talið nægjanlegt. Ekki giltu allar trúnaðarskrifstofur sömu reglur þar sem ekki voru öll embætti sameinuð í útibúi eða fagstofnun. Ennfremur vantaði eftirlitsvald sem gæti tryggt framfylgd reglnanna.[1] Í kjölfarið tryggði stofnunin að sett yrði skýra reglugerð um trúnaðarskrifstofur og tekið á fyrrgreindum vandamálum.

2. Skilgreiningin á að veita lögheimili auk þjónustu

 Frá því að Wtt var sett á árið 2004 hafa reglulega verið gerðar breytingar á þessum lögum. Hinn 6. nóvember 2018 samþykkti hollenska öldungadeildin nýja breytingu á Wtt. Með nýju hollensku eftirlitsstofnunum Trust Office 2018 (Wtt 2018), sem tóku gildi 1. janúar 2019, hafa kröfur sem trúnaðarskrifstofur þurfa að uppfylla orðið strangari og eftirlitsyfirvöld hafa fleiri aðfararaðferðir í boði. Þessi breyting hefur meðal annars framlengt hugtakið „veita lögheimili plús“. Undir gamla Wtt var eftirfarandi þjónusta talin traustþjónusta: veitingu heimilisfangs fyrir lögaðila í sambandi við framkvæmd viðbótarþjónustu. Þetta er einnig kallað ákvæði um lögheimili plús.

Í fyrsta lagi er mikilvægt að skilja hvað nákvæmlega ákvæði lögheimilis felur í sér. Samkvæmt Wtt er ákvæði um lögheimili að veita póstfang eða heimsóknarfang, með pöntun eða lögaðila, fyrirtæki eða einstaklingi sem ekki tilheyrir sama hópi og veitandi heimilisfangsins. Ef einingin sem veitir heimilisfangið framkvæma viðbótarþjónustu til viðbótar þessu ákvæði, tölum við um að veita lögheimili plús. Saman er þessi starfsemi talin traustþjónusta samkvæmt Wtt. Eftirfarandi viðbótarþjónustur varða undir gamla Wtt:

• veita ráðgjöf eða veita aðstoð í einkarétti, að undanskildum því að sinna móttökustarfsemi;
• að veita skattaráðgjöf eða sjá um skattframtöl og tengda þjónustu;
• annast starfsemi sem tengist undirbúningi, mati eða endurskoðun ársreiknings eða framkvæmd stjórnsýslu;
• ráðningu stjórnarmanns í lögaðila eða fyrirtæki;
• önnur viðbótarstarfsemi sem er tilnefnd með almennri stjórnskipan.

Að veita lögheimili ásamt því að framkvæma eina viðbótarþjónustuna sem nefnd er hér að ofan er talin vera trúnaðarþjónusta undir gamla Wtt. Samtök sem veita þessa samsetningu þjónustu verða að hafa leyfi samkvæmt Wtt.

Undir Wtt 2018 hefur viðbótarþjónustunum verið breytt lítillega. Það varðar nú eftirfarandi starfsemi:

• að veita lögfræðilega ráðgjöf eða veita aðstoð, að undanskildum því að sinna móttökustarfsemi;
• sjá um skattayfirlýsingar og tengda þjónustu;
• annast starfsemi sem tengist undirbúningi, mati eða endurskoðun ársreiknings eða framkvæmd stjórnsýslu;
• ráðningu stjórnarmanns í lögaðila eða fyrirtæki;
• önnur viðbótarstarfsemi sem er tilnefnd með almennri stjórnskipan.

Ljóst er að viðbótarþjónustan undir Wtt 2018 víkur ekki mikið frá viðbótarþjónustunni undir gamla Wtt. Skilgreiningin um að veita ráð undir fyrsta lið er lítillega útvíkkuð og veiting skattaráðgjöf tekin út af skilgreiningunni, en að öðru leyti varðar hún nánast sömu viðbótarþjónustu.

Engu að síður, þegar Wtt 2018 er borið saman við gamla Wtt, má sjá mikla breytingu hvað varðar veitingu lögheimilis plús. Samkvæmt 3. mgr. 4. gr., Undir b Wtt 2018, er óheimilt að stunda starfsemi án leyfis á grundvelli þessara laga, sem miða bæði að því að veita póstfang eða heimsóknarfang eins og um getur í kafla b skilgreiningar á trúnaðarþjónustu og við framkvæmd viðbótarþjónustu eins og um getur í þeim hluta, í þágu eins og sömu einstaklinga, lögaðila eða fyrirtækis.

[2]Þetta bann varð til vegna þess að veiting lögheimilis og framkvæmd viðbótarþjónustu eru oft aðskilin í reynd, sem þýðir að þessi þjónusta er ekki á vegum sama aðila.

Þess í stað sinnir td einn aðili viðbótarþjónustuna og kemur síðan viðskiptavininum í samband við annan aðila sem veitir lögheimili. Þar sem þjónusta viðbótarþjónustu og veiting lögheimilis er ekki í höndum sama aðila er í grundvallaratriðum ekki talað um traustþjónustu samkvæmt gömlu Wtt. Með því að aðskilja þessa þjónustu þarf heldur ekki leyfi samkvæmt eldri Wtt og er því vikið að skyldu til að afla þessa leyfis. Til að koma í veg fyrir þennan aðskilnað trúnaðarþjónustu í framtíðinni hefur bann verið sett í 3. mgr. 4. gr., b-lið Wtt 2018.

3. Hagnýtar afleiðingar bannsins við aðskilnað traustþjónustu

Samkvæmt gömlu Wtt fellur starfsemi þjónustuaðila sem aðskilja veitingu lögheimilis og framkvæmd viðbótarstarfsemi og láta þessa þjónustu unnin af mismunandi aðilum ekki undir skilgreiningu á traustþjónustu. Hins vegar, með banni 3. gr., 4. mgr., b-lið Wtt 2018, er einnig óheimilt fyrir aðilum sem aðskilja trúnaðarþjónustu að stunda slíka starfsemi án leyfis.

Þetta hefur í för með sér að aðilar sem vilja halda áfram að sinna starfsemi sinni með þessum hætti þurfa leyfi og falla því einnig undir eftirlit hollenska seðlabankans. Bannið felur í sér að þjónustuveitendur veita traustþjónustu samkvæmt Wtt 2018 þegar þeir sinna starfsemi sem miðar bæði að veitingu lögheimilis og að sinna viðbótarþjónustu.

Þjónustuveitanda er því óheimilt að framkvæma viðbótarþjónustu og koma skjólstæðingi sínum í framhaldi í snertingu við annan aðila sem veitir lögheimili, án þess að hafa leyfi samkvæmt Wtt. Enn fremur er þjónustuaðili óheimilt að hafa milligöngu um það með því að koma viðskiptavin í snertingu við ýmsa aðila sem geta veitt lögheimili og sinnt viðbótarþjónustu, án leyfis.[3] Þetta er jafnvel tilfellið þegar þessi milliliður veitir ekki lögheimili sjálfur og sinnir ekki viðbótarþjónustu.

4. Að vísa viðskiptavinum til tiltekinna veitenda lögheimilis

Í reynd eru oft aðilar sem sinna viðbótarþjónustu og vísa viðskiptavinum í kjölfarið á tiltekinn veitanda lögheimilis. Í staðinn fyrir þessa tilvísun greiðir lögheimilisaðili oft þóknun til þess aðila sem vísaði viðskiptavininum. Hins vegar, samkvæmt Wtt 2018, er ekki lengur heimilt að þjónustuveitendur vinni saman og aðskilji þjónustu sína vísvitandi til að forðast Wtt.

Þegar stofnun sinnir viðbótarþjónustu fyrir viðskiptavini er óheimilt að vísa þessum viðskiptavinum til tiltekinna veitenda lögheimilis. Þetta gefur nefnilega til kynna að það sé samstarf milli aðila sem miðar að því að forðast Wtt. Þar að auki, þegar þóknun berst fyrir tilvísanir, kemur í ljós að um samstarf er að ræða milli aðila þar sem traustþjónusta er aðskilin.

Viðeigandi grein frá Wtt talar um framkvæmd athafna miðaði á bæði að veita póstfang eða heimsóknarfang og við að framkvæma viðbótarþjónustu. Í minnisblaði um breytingu er vísað til koma viðskiptavininum í samband með mismunandi aðilum.[4] Wtt 2018 eru ný lög, þannig að á þessari stundu eru engir dómsúrskurðir með tilliti til þessara laga. Ennfremur er einungis fjallað um þær breytingar sem lög þessi hafa í för með sér.

Þetta þýðir að á þessari stundu er ekki enn ljóst hvernig lögin munu nákvæmlega virka í reynd. Þar af leiðandi vitum við ekki á þessari stundu hvaða aðgerðir falla nákvæmlega undir skilgreiningarnar á „stefnt að“ og „að koma í snertingu við“. Sem stendur er því ekki hægt að segja til um hvaða aðgerðir falla nákvæmlega undir bann 3. mgr. 4. gr., undirliður b Wtt 2018. Hins vegar er öruggt að hér er um hallaskala að ræða. Að vísa til tiltekinna veitenda lögheimilis og móttöku þóknunar fyrir þessar tilvísanir telst koma viðskiptavinum í samband við veitanda lögheimilis.

Áhætta stafar af því að ráðleggingar tiltekinna veitenda lögheimilis sem menn hafa góða reynslu af, þó að viðskiptavinum sé í grundvallaratriðum ekki beint til veitanda lögheimilis. Hins vegar er í þessu tilviki getið tiltekins veitanda lögheimilis sem viðskiptavinurinn getur haft samband við. Það eru góðar líkur á því að litið sé á þetta sem „að koma viðskiptavinnum í samband“ við veitanda lögheimilis. Þegar öllu er á botninn hvolft, í þessu tilfelli, þarf viðskiptavinurinn ekki að gera neina tilraun sjálfur til að finna veitanda lögheimilis.

Það er samt spurning hvort við tölum um að „koma viðskiptavinnum í samband við“ þegar viðskiptavinur er vísað á útfyllta Google leitarsíðu. Það er vegna þess að ekki er mælt með neinum sérstökum veitanda lögheimilis, heldur gefur stofnunin upp nöfn veitenda lögheimilis til viðskiptavinarins. Til að skýra hvaða aðgerðir falla nákvæmlega undir gildissvið bannsins þarf að þróa lagaákvæðið frekar í dómaframkvæmd.

5. Niðurstaða

Ljóst er að Wtt 2018 getur haft miklar afleiðingar fyrir aðila sem sinna viðbótarþjónustu og um leið vísa viðskiptavinum sínum til annars aðila sem getur veitt lögheimili. Samkvæmt gömlu Wtt féllu þessar stofnanir ekki undir gildissvið Wtt og þurftu því ekki leyfi samkvæmt Wtt. Hins vegar, þar sem Wtt 2018 hefur tekið gildi, er bann við svokölluðum aðskilnaði traustþjónustu.

Héðan í frá falla stofnanir sem sinna starfsemi sem miðar bæði að veitingu lögheimilis og að sinna viðbótarþjónustu undir gildissvið Wtt og þurfa að fá leyfi samkvæmt lögum þessum. Í reynd eru margar stofnanir sem sinna viðbótarþjónustu og vísa síðan viðskiptavinum sínum til veitanda með lögheimili. Fyrir hvern viðskiptavin sem þeir vísa til fá þeir þóknun frá veitanda lögheimilisins.

Hins vegar, síðan Wtt 2018 tók gildi, er ekki lengur heimilt fyrir þjónustuveitendur að vinna saman og aðskilja þjónustuna vísvitandi til að forðast Wtt. Samtök sem vinna á þessum grunni ættu því að skoða starfsemi sína með gagnrýnum hætti. Þessar stofnanir hafa tvo valkosti: þær aðlaga starfsemi sína, eða þær falla undir gildissvið Wtt og þurfa því leyfi og eru háðar eftirliti hollenska seðlabankans.

Hafa samband

Ef þú hefur spurningar eða athugasemdir eftir að hafa lesið þessa grein skaltu ekki hika við að hafa samband við hr. Ruby van Kersbergen, lögfræðingur hjá Law & More um [netvarið]eða herra Tom Meevis, lögfræðingur hjá Law & More um [netvarið]eða hringdu í +31 (0)40-3690680.

[1] K. Frielink, Toezicht Trustkantoren í Hollandi, Deventer: Wolters Kluwer Nederland 2004.

[2] Kamerstukken II 2017/18, 34 910, 7 (Nota van Wijziging).

[3] Kamerstukken II 2017/18, 34 910, 7 (Nota van Wijziging).

[4] Kamerstukken II 2017/18, 34 910, 7 (Nota van Wijziging).