Góðar girðingar og frumvarp um hollenska netglæpi III

Góðar girðingar gera góða nágranna - viðbrögð stjórnvalda við netbrotum og þróun tækni og internetsins

Hvernig gengur lífið dag frá degi? Er það í jafnvægi og allt eins og það á að vera? Er jafnvægi hvort sem litið er á veraldlega stöðu eða andlega? Lífið er eins og það er. Það er ekki alltaf sólskyn. Það koma reglulega lægðir með rok og rigningu. Við vitum að í heildar samhenginu er lægð hluti af vistkerfi að leita að jafnvægi. Stundum erum við stödd í miðju lægðarinnar. Þar er logn og gott veður, sama hvað gengur á þar sem stormurinn er mestur. Sama lögmál gildir varðandi þitt eigið líf. Ef þú ert í þinn miðju, þínum sannleik þá heldur þú alltaf jafnvægi átakalaust. Sama hvað gustar mikið frá þér þegar þú lætur til þín taka. Huldufólk hefur gefið okkur hugleiðslu sem hjálpar okkur að finna þessa miðju, finna kjarna okkar og sannleikann sem í honum býr. Þegar þú veist hver þú ert og hvers vegna þú ert hér, mun líf þitt vera í flæðandi jafnvægi. Hugleiðslan virkjar þekkinguna sem er í vitund jarðar og færir hana með lífsorkunni inn í líkama okkar. Þar skoðar hún hugsana og hegðunar munstrið og athugar hvort það myndar átakalausu flæðandi jafnvægi. Hinn möguleikinn er falskt jafnvægi sem hafa þarf fyrir að viðhalda með tilheyrandi striti, áhyggjum og ótta. Síðan leiðbeinir þessi þekking okkur að því jafnvægi sem er okkur eðlilegt. Við blómstrum átakalaust, líkt og planta sem vex átakalaut frá fræi í fullþroska plöntu sem ber ávöxt.

Sum ykkar vita eflaust að sem áhugamál gef ég út bækur í þýðingu frá austur-evrópskum tungumálum yfir á ensku og hollensku – https://glagoslav.com. Ein af nýlegum útgáfum mínum er bókin skrifuð af þekktum rússneskum lögfræðingi Anatoly Kucherena, sem hefur farið með mál Snowden í Rússlandi. Höfundurinn hefur skrifað bók byggða á sannri sögu skjólstæðings síns Edward Snowden – Time of the Octopus, sem hefur orðið grunnurinn að handriti nýútkominnar Hollywood-myndar „Snowden“ í leikstjórn Oliver Stone, þekkts bandarísks kvikmyndaleikstjóra.

Edward Snowden varð víða þekktur fyrir að vera uppljóstrari og lekur miklu magni trúnaðarupplýsinga um „njósnastarfsemi“ CIA, NSA og GCHQ til fjölmiðla. Kvikmyndin sýnir meðal annars notkun „PRISM“ forritsins, þar sem NSA gæti stöðvað fjarskipti í stórum stíl og án undangengins einstakra dómstóla. Margir munu sjá þessa starfsemi eins fjarlæga og lýsa þeim sem lýsingu á bandarískum senum.

Réttarveruleikinn sem við búum við sýnir hið gagnstæða. Það sem margir vita ekki er að sambærilegar aðstæður eiga sér stað oftar en þú heldur. Jafnvel í Hollandi. Þann 20. desember 2016 samþykkti hollenska fulltrúadeildin hið frekar persónuverndarviðkvæma frumvarp „Computercriminaliteit III“ („Netglæpastarfsemi III“).

Tölvubrot III

Frumvarpinu Computercriminaliteit III, sem enn þarf að samþykkja af hollenska öldungadeildinni og margir biðja nú þegar um að það mistakist, er ætlað að veita rannsóknarlögreglumönnum (lögreglu, konunglega lögregluna og jafnvel sérstök rannsóknaryfirvöld eins og FIOD) möguleika á að rannsaka (þ.e. afrita, fylgjast með, stöðva og gera óaðgengilegar upplýsingar um) „sjálfvirkar aðgerðir“ eða „tölvustýrð tæki“ (fyrir leikmanninn: tæki ss. tölvur og farsímar) til að greina alvarlega glæpi.

Að sögn ríkisstjórnarinnar reyndist nauðsynlegt að veita rannsóknarlögreglumönnum hæfileika til að – hreint út sagt – njósna um borgara sína þar sem nútímatími hefur valdið því að glæpir verða varla rekjanlegir vegna vaxandi stafrænnar nafnleyndar og dulkóðunar gagna. Í greinargerð sem birt var í tengslum við frumvarpið, sem er 114 blaðsíður afar torlestur, lýsir fimm markmiðum á grundvelli þess að beita megi rannsóknarheimildum:

Stofnun og handtaka tiltekinna upplýsinga um tölvutækið eða notandann, svo sem auðkenni eða staðsetningu: nánar tiltekið þýðir þetta að rannsóknarfulltrúar geta leynilega nálgast tölvur, leið og farsíma til að fá upplýsingar eins og IP-tölu eða IMEI-númer.
Upptaka gagna sem vistuð eru í tölvutækinu: Rannsóknarfulltrúum er heimilt að skrá gögn sem eru nauðsynleg til þess að „koma sannleikanum á laggirnar“ og leysa alvarlegan glæp. Maður getur hugsað sér að taka upp myndir af barnaklámi og upplýsingar um innskráningu fyrir lokuð samfélag.
Að gera gögn óaðgengileg: það verður mögulegt að gera gögn sem glæpur er framinn óaðgengilegur til að binda enda á glæpinn eða koma í veg fyrir glæpi í framtíðinni. Samkvæmt skýringum ætti að verða mögulegt að berjast gegn botnnetum með þessum hætti.
Framkvæmd ábyrgðar fyrir hlerun og upptöku (trúnaðar) samskipta: við vissar aðstæður verður mögulegt að stöðva og skrá (trúnaðar) upplýsingar með eða án samvinnu veitanda samskiptaþjónustunnar.
Framkvæmd heimildar til kerfisbundinnar athugunar: Rannsóknarfulltrúarnir munu öðlast getu til að koma á stað og fylgjast með hreyfingum grunaðs, hugsanlega með því að setja upp sérstakan hugbúnað á tölvutækið.

Einstaklingar sem trúa því að einungis sé hægt að nota þessar heimildir ef um netglæpi er að ræða verða fyrir vonbrigðum. Rannsóknarheimildir eins og getið er um undir fyrstu og síðustu tveimur punktum eins og lýst er hér að ofan má beita þegar um er að ræða glæpi þar sem bráðabirgðagæsluvarðhald er heimilt, sem kemur niður á glæpum sem lög setur 4 ára lágmarksrefsingu.

Rannsóknarheimildir sem tengjast öðru og þriðja markmiðinu má aðeins beita ef um glæpi er að ræða sem lög setja 8 ára lágmarksrefsingu fyrir. Auk þess getur almenn sveitarstjórn vísað til glæps sem framið er með sjálfvirkri aðgerð þar sem augljóst er samfélagslegt mikilvægi að glæpnum sé lokið og gerendur ákærðir. Sem betur fer er aðeins hægt að leyfa aðgang að sjálfvirkum aðgerðum ef grunaður er að nota tækið.

Lagalegir þættir

Þar sem vegurinn til helvítis er malbikaður með góðum fyrirætlunum er rétt eftirlit aldrei ofgnótt. Rannsóknarheimildir, sem frumvarpið veitir, er hægt að beita leynilegar en beiðni um beitingu slíks gernings getur aðeins komið fram af saksóknara. Fyrirfram þarf leyfi eftirlitsdómara og „Centrale Toetsingscommissie“ ríkissaksóknara metur fyrirhugaða notkun tækisins. Að auki, og eins og fyrr segir, er almenn takmörkun á beitingu valdsins til glæpa með lágmarksfengni 4 eða 8 ára. Í öllum tilvikum þarf að uppfylla kröfur um meðalhóf og niðurgreiðslu, svo og efnislegar og málsmeðferðarkröfur.

Önnur nýmæli

Nú hefur verið fjallað um mikilvægasta þáttinn í frumvarpinu Computercriminaliteit III. Ég hef hins vegar tekið eftir því að flestir fjölmiðlar, í grátbeiðni þeirra, gleyma að ræða tvö mikilvæg atriði frumvarpsins. Í fyrsta lagi er að frumvarpið mun einnig kynna möguleika á að nota „beitu unglinga“ til að rekja „hestasveina“. Hægt er að líta á snyrtimenn sem stafrænu útgáfu elskhuga stráka; að leita stafrænt um kynferðislegt samband við börn. Enn fremur verður auðveldara að sækja móttakendur stolinna gagna og sviksamlegra seljenda sem sitja hjá við að afhenda vöruna eða þjónustuna sem þeir bjóða á netinu.

Andmæli við frumvarpinu Tölfræðileg sakamál III

Fyrirhuguð lög gera hugsanlega gríðarlega innrás í friðhelgi einkalífs hollenskra ríkisborgara. Gildissvið laganna er endalaust vítt. Mér dettur í hug fjölmörg andmæli, meðal annars að þegar horft er til takmörkunar á afbrotum með 4 ára lágmarksrefsingu er strax gert ráð fyrir því að þetta séu sennilega skynsamleg mörk og að þar sé alltaf um að ræða brot sem eru ófyrirgefanlega alvarlegt. Hins vegar getur einstaklingur sem vísvitandi gengur í annað hjónaband og neitar að upplýsa gagnaðila þegar verið dæmdur í 6 ára dóm.

Að auki getur vel verið að grunaður maður reynist á endanum saklaus. Ekki aðeins hans eða hennar eigin upplýsingar hafa þá verið rækilega skoðaðar, heldur líklega einnig upplýsingar annarra sem höfðu ekkert að gera með glæpinn sem á endanum var ekki framinn. Þegar öllu er á botninn hvolft eru tölvur og símar „par excellence“ notaðir til að hafa samband við vini, fjölskyldu, vinnuveitendur og ótal aðra. Auk þess er álitamál hvort þeir aðilar sem bera ábyrgð á samþykki og eftirliti með beiðnum á grundvelli frumvarpsins hafi næga sérþekkingu til að leggja rétt mat á beiðnina.

Samt virðist slík löggjöf næstum vera nauðsynlegt mein í nútímanum. Næstum allir þurftu einu sinni að glíma við netsvindl og spenna hefur tilhneigingu til að verða gríðarlega mikil þegar einhver hefur keypt falsa tónleikamiða í gegnum netmarkað. Þar að auki myndi enginn vona að barnið hans eða hennar komi inn tengilið með vafasama mynd í daglegu vafra hans eða hennar. Eftir stendur sú spurning hvort frumvarpið Computercriminaliteit III, með sínum víðtæku möguleikum, sé rétta leiðin.

Niðurstaða

Frumvarpið Computercriminaliteit III virðist hafa orðið nokkuð nauðsynlegt illt. Frumvarpið veitir rannsóknaryfirvöldum víðtækt vald til að fá aðgang að tölvutæku verki grunaðra. Ólíkt tilfellum í Snowden-málinu veitir frumvarpið talsvert meiri varnagla. Hins vegar er enn spurning hvort þessar öryggisráðstafanir nægi til að koma í veg fyrir óhóflega afskipti af friðhelgi Hollendinga og í versta falli til að koma í veg fyrir að „Snowden 2.0“ gerist.